Chăn nuôi
 Bản in     Gởi bài viết  
Kỹ thuật chăn nuôi dê

K thut chăn nuôi dê

Dê ăn được nhiều cỏ, lá cây và các phụ phẩm nông nghiệp. Có thể nuôi dê nhốt tại chuồng hoặc chăn thả trên đồi núi. Dê mắn đẻ, ít bệnh, cho nhiều thịt và sữa, có khả năng cải tạo đàn dê Cỏ nhỏ con, chậm lớn. Nuôi dê cần ít vốn, tốn ít công, thu nhập nhanh và nhiều hơn dê Cỏ. Tận dụng lao động và điều kiện tự nhiên của miền đồi núi.

 Dê là loài đng vt ăn tp, d nuôi, kh năng kháng bnh cao, chính nh nhng đc tính đó mà mt s h dân trong tnh đã mnh dn đu tư và thoát nghèo. Đ chăn nuôi dê được n đnh, ngày càng phát trin kinh tế gia đình, bà con cn chú ý nm vng mt s k thut sau:

I- CHUNG TRI CHĂN NUÔI

Nên thiết kế gm 3 phn như sau:

1. Chung tri: chung dê có th là căn nhà hoc lán tri đơn gin nhưng phi đm bo nơi khô ráo, sch s thông thoáng, tránh nng nóng và m ướt. Nn chung phi phng, nhn đ d v sinh, có rãnh thoát phân và nước tiu. Chung dê tt nht nên làm hướng Đông Nam đ mát v mùa hè m v mùa đông.

2. Cũi, lng, chung dê:  Có sàn, đơn giản tre nứa lá. Có 3 kiểu: Chuồng dê nhốt chung, chuồng dê chia ô lớn, chuồng chia ô nhỏ nhốt riêng từng con. Sàn chuồng làm bằng thanh tre, gỗ nứa thẳng, nhẵn, bản rộng 2,5cm, cách nhau 1,5cm, cách mặt đất 0,6 – 0,8m. riêng đối với dê con, các nan nhỏ cách nhau 0,8cm để dê không bị lọt chân. Chung nuôi cn đm bo din tích: Dê đc ging: 1,5 -2 m2, dê tht 0,6m2.

3. Sân chơi: là phn nn đt, tiếp giáp vi chung có hàng rào bo v. Khu vc sân chơi phi quang đãng, thoáng mát, có bóng râm, phng không đng nước. Sân chơi thường có din tích rng bng 3 ln din tích chung nuôi.

II. K THUT CHN GING

Cũng ging như các loi gia súc khác là phi chn qua đi trước (ông bà, b m) kim tra cá th con ging như ngoi hình, kh năng sn xut, kh năng thích ng vi điu kin chăn nuôi và chn lc qua đi sau ca chúng.

a) Chn ging dê cái:

- Ngoi hình: Chn nhng dê có ngoi hình đp, mình n rng, ngc sâu, thân hình cân đi khe mnh, da mm, lông bóng. Bu vú n rng, cân đi, núm vú dài và đưa v phía trước có nhiu mch máu ni trên bu vú

- Kh năng sinh sn: Khong cách la đ đu đn, s con đ ra, t l nuôi sng cao. Là con của dê bố và dê mẹ cho nhiều sữa, mắn đẻ, dê con mau lớn

- Kh năng sinh trưởng: chn nhng con có ch tiêu sinh trưởng cao hơn nhng con khác trong đàn ti thi đim sơ sinh, lúc 6 tháng tui, lúc phi ging, tui đ la đu tiên.

b) Chn ging dê đc:

Chn nhng con đc Khỏe mạnh, hăng hái, không khuyết tật, có ngoi hình đp, đu c kết hp hài hòa, thân mình cân đi không quá béo hoặc quá gầy, 4 chân vng chc, hai dch hoàn to đu, dáng nhanh nhn, tính hăng tt. Là con của dê bố mẹ suất sắc, cho nhiều sữa, mắn đẻ, dê con tăng trọng nhanh, khả năng chống bệnh tốt.

III. K THUT CHĂM SÓC NUÔI DƯỠNG

a) Thc ăn cho dê:

+Thức ăn thô:

-Thô xanh:Các loại lá: mít, xoan, chuối, dâu, keo dậu, sắn dây, keo lá tràm, sim mua và cây bụi khác trên đồi.

-Các loại cỏ tự nhiên: Cho dê ăn 4 – 7kg cỏ, lá hỗn hợp/ngày/con. Nếu chăn thả chỉ cần cho ăn 2 – 3 kg/ngày/con.

-Thô khô: Cỏ và rơm khô, Thức ăn củ quả: sắn, khoai lang, chuối, bí đỏ, đu đủ, cà rốt,… Rửa sạch, thái mỏng cho ăn 0,2 – 0,8 kg/con/ngày.

+Thức ăn tinh hỗn hợp và khoáng:

Gồm các loại cám gạo, ngô, bột sắn, bột sắn, bột đậu tương rang, rỉ mật đường. Tùy theo lứa tuổi, khả năng sinh sản và tiết sữa cho dê ăn từ 0,2 – 0,8 kg/con/ngày. Tỷ lệ: Bột ngô 25 – 30%, cám gạo 25 – 40%, bột sắn 15 – 20%, bột đỗ tương rang 10 – 20%, Rỉ mật 10 – 20%, khoáng 2%, muối 1%

+Phụ phẩm nông, công nghiệp:

Bã đậu phụ, vỏ giá đỗ xanh, bã bia, vỏ và trái cây,… Tuyệt đối tránh thức ăn chua, hôi, mốc, ướt, cho ăn 0,3 – 0,6kg/con/ngày.

b) Chăm sóc nuôi dưỡng:

+ Dê con t sơ sinh đến 10 ngày tui.

- Dê con sau đ được lau khô, ct rn và cho bú sa đu ngay. Lưu ý khi ct rn phi vut sch máu và ct cách cun rn 3-4cm.

- Phi gi m cho dê con, không được cho dê con xung đt tránh tiếp xúc vi mm bnh.

- Trường hp dê con sinh ra yếu cn phi h tr cho dê con bú bình bng cách vt sa đu cho dê con bú ngày 3-4ln. Nếu dê m không cho con bú thì phi gi cht dê m, vt b tia sa đu ri vt ít sa vào ming cho dê con quen dn sau đó gi nguyên cho dê con bú no. Tiếp tc làm như vy cho đến khi dê m chu cho bú trc tiếp. Chú ý phi hướng dê con bú đu c 2 vú.

+ Dê con t 11  đến 45 ngày tui.

- Trường hp nuôi dê cao sn (trên 1lít sa/ngày): nên tách dê con khi dê m đ vt sa, thường vt sa 02 ln/ngày lúc sáng và chiu ti. Sau mi ln vt nên cho dê con bú đ khai thác hết sa m, sau đó tu lượng sa dê con bú được mà cho bú bình thêm 300-350ml ngày 2-3ln. Tng lượng sa dê con bú được t m là 450-600ml/ngày.

- Đi vi chăn nuôi h gia đình và dê cho sa dưới 1lít/ngày thì tách m vào ban đêm (t 5gi chiu hôm trước đến 6gi 30 sáng hôm sau). Dê m được vt sa 1 ln/ngày vào bui sáng sau đó cho dê con theo m c ngày và không cn cho bú bình thêm

- T ngày th 11 cn tp cho dê con ăn nhng thc ăn d tiêu như: chui chín, bt bp, bt đu nành rang và đc bit là các loi lá non, c non khô ráo sch s.

+ Giai đon 46 – 90 ngày tui.

Cho dê ăn t 50 – 100g thc ăn tinh, lượng thc ăn tăng dn cho đến khi dê con t ăn và không cn sa m. Cn cung cp đ nước ung sch cho dê con.

+ Chăm sóc nuôi dưỡng dê hu b:

- Chn nhng con dê cái, dê đc có ngoi hình đp, sinh trưởng phát dc tt chuyn sang nuôi hu b. Dê hu b được nuôi theo khu phn quy đnh đ tăng kh năng sinh trưởng phát trin. Cho ăn đy đ thc ăn thô xanh.

- Cung cp đ nước sch, tăng cường cho dê vn đng, thường xuyên v sinh chung tri, sân chơi, máng ăn, ung sch s.

Không dùng: Đực giống là bố, dê cái là con hoặc cháu,    Đực giống là anh, dê cái là em gái.

+ Chăm sóc nuôi dưỡng dê cái sinh sn.

- Chu k đng dc ca dê là 21 ngày (dao đng 18 – 23 ngày) thi gian mang thai biến đng 145 – 157 ngày, phi chun b dng c đ đ cho dê trước khi sinh 5 – 7 ngày.

- Khi có cha, nhu cu dinh dưỡng ca dê tăng dn và cao nht là 2 tháng cui, vì vy phi đm bo đ s lượng và cht lượng thc ăn đ dê nuôi thai tt.

- Dê cha giai đon cui không nên chăn th xa chung và tuyt đi không được nht chung vi dê đc.

- Đi vi dê cha ln đu cn xoa bóp nh đu vú đ kích thích tuyến sa phát trin.

+ Chăm sóc dê đ.

- Dê sp đ nên nht riêng tng con nhng chung cao ráo, m áp.

- Chun b cũi, nm cho dê con và dng c đ đ. B trí người trc đ đ cho dê. Dê đẻ xong cho uống nước ấm pha muối 0,5% và ăn cỏ, lá xanh non và thức ăn tinh không ôi, ẩm mốc.

 

IV. BIN PHÁP PHÒNG BNH

- Theo dõi sc kho đàn dê hàng ngày, không cho dê ăn thc ăn ướt, dính nước mưa, bùn đt. Cho dê ung nước sch có b sung thêm mt ít mui.

- V sinh sch s chung tri, sân chơi, máng ăn, ung hàng ngày, tiêu đc sát trùng chung tri chăn nuôi 2 tun/ln.

- Hàng ngày trước khi chăn th và sau khi v chung phi kim tra tng con nhm phát hin nhng con b ăn, đau m, loét ming, chướng hơi đy bng đ kp thi điu tr.

- Tách riêng nhng con bnh vi con khe đ theo dõi và tránh lây lan trong đàn.

- Đnh k ty giun sán và tiêm phòng các loi vaccin đ phòng bnh truyn nhim cho dê như: l mm long móng, đu, t huyết trùng…

Chúc bà con chăn nuôi thành công !

Nguyễn Thị Hạnh

[Trở về]